Juan 1ª en azul

© Copyright Fernando Conde Torrens

 

 

        Ya tenemos ante nosotros la versión definitiva, la que ha llegado a nosotros. Aquella por la que ha pasado sucesivamente la Sabiduría en forma de documento base, es decir, una Sabiduría al servicio del montaje constantiniano. Acto seguido, el texto rojo de Eusebio, que protege lo anterior, rodeándolo de una capa que se puede extraer gracias a las dos cadenas de firmas. Y, por último, las cuñas puestas aquí y allá de Osio.

        Hoy vamos a centrarnos en esas cuñas azules, que son pocas y singulares. Veamos cómo queda la cadena de los versículos con las cuñas azules y conozcamos éstas.

 

Texto actual. Versículos.

1 Juan 1.

1. o hn ap archs, o akhkoamen. o ewrakamen tois ofqalmois hmwn,

o eqeasameqa kai ai ceires hmwn eyhlafhsan, peri tou logou ths zwhs,    1

2. kai h zwh efanerwqh, kai ewrakamen kai marturoumen kai apaggellomen

umin thn zwhn thn aiwnion, htis hn pros ton patera kai efanerwqh hmin,    2

3. o ewrakamen kai akhkoamen, apaggellomen kai umin, ina kai umeis koinwnian echte meq hmwn.    3

    kai h koinwnia de h hmetera meta tou Patros kai meta tou uiou autou Ihsou Cristou.

4. kai tauta grafomen umin ina h cara hmwn h peplhrwmenh.

5. kai auth estin h epaggelia hn akhkoamen ap autou kai anaggellomen umin,

oti o qeos fws estin kai skotia en autw ouk /estin uodemia    6

6. ean eipwmen oti koinwnian ecomen met autou kai en tw skotei peripatwmen,

yeudomeqa kai ou poioumen thn alhqeian.    1

7. ean de en tw fwti peripatwmen ws autos estin en tw fwti, koinwnian ecomen met allhlwn

kai to aima Ihsou Cristou tou uiou autou kaqarizei hmas apo pashs amartias.    1

8. ean eipwmen oti amartian ouk ecomen,

eautous planwmen kai h alhqeia ouk estin en hmin.    2

9. ean omologwmen tas amartias hmwn, pistos estin kai dikaios,

ina afh hmin tas amartias kai kaqarish hmas apo pashs adikias.

10. ean eipwmen oti ouc hmarthkamen, yeusthn poioumen auton kai o logos autou ouk estin en hmin.    3

1 Juan 2.

1. teknia mou, tauta grafw umin ina mh amarthte. kai ean tis amarth,

paraklhton ecomen pros ton patera, Ihsoun Criston dikaion.    2

2. kai autos ilasmos estin peri twn amartiwn hmwn, ou peri twn hmeterwn de monon alla kai peri olou tou kosmou.

3. kai en toutw ginwskomen oti egnwkamen auton, ean tas entolas autou thrwmen.    1

4. o legwn egnwka auton, kai tas entolas autou mh thrwn, yeusths estin, kai en toutw h alhqeia ouk estin.    4

5. os d an thrh autou ton logon, alhqws en toutw h agaph tou qeou

teteleiwtai. en toutw ginwskomen oti en autw esmen.

6. o legwn en autw menein ofeilei kaqws ekeinos periepathsen,

kai autos outws peripatein.

7. adelfoi ,ouk entolhn kainhn grafw umin, all entolhn palaian hn eicete

ap archs. h entolh h palaia estin o logos on hkousate.

8. palin entolhn kainhn grafw umin, o estin alhqes en autw kai en umin,

oti h skotia paragetai kai to fws to alhqinon hdh fainei.

9. o legwn en tw fwti einai kai ton adelfon autou miswn

en th skotia estin ews arti.

10. o agapwn ton adelfon autou en tw fwti menei, kai skandalon en autw ouk estin.    7

11. o de miswn ton adelfon autou en th skotia estin kai en th skotia

peripatei, kai ouk oiden pou upagei,

oti h skotia etuflwsen tous ofqalmous autou.

12. grafw umin, teknia, oti afewntai umin ai amartiai dia to onoma autou.    7

13. grafw umin, pateres, oti egnwkate ton ap archs.

     grafw umin, neaniskoi, oti nenikhkate ton ponhron.

        grafw umin, paidia, oti egnwkate ton patera.

14. egraya umin, pateres, oti egnwkate ton ap archs.

egraya umin, neaniskoi, oti iscuroi este kai o logos tou qeou en umin

menei kai nenikhkate ton ponhron.

15. mh agapate ton kosmon mhde ta en tw kosmw.

ean tis agapa ton kosmon, ouk estin h agaph tou patros en autw.

16. oti pan to en tw kosmw, h epiqumia twn ofqalmwn

kai h epiqumia ths sarkos kai h alazoneia tou biou,

ouk estin ek tou patros, all ek tou kosmou estin.

17. kai o kosmos paragetai kai h epiqumia autou. o de poiwn to qelhma tou qeou menei eis ton aiwna.    7

18. paidia, escath wra estin, kai kaqws hkousate oti o anticristos ercetai, kai nun anticristoi polloi gegonasin.    5

          oqen ginwskomen oti escath wra estin.

 

        He aquí las cinco cuñas añadidas a la composición anterior. Veamos la traducción para entender su sentido y características.

 

Traducción que conserva las firmas. Versículos.

1 Juan 1.

1. Lo que era desde el principio, lo que hemos oído, lo que hemos visto con nuestros

ojos, y entendimos sobre la palabra de vida y lo que tocaron nuestras manos,

2. y la vida se manifestó, y porque la contemplamos os damos testimonio

y os anunciamos la vida eterna, la que era propia del Padre y se nos dio.

3. Lo que hemos visto y oído, os lo anunciamos asimismo,

para que así vosotros y nosotros tengamos una fe común.

    Y que esa fe nuestra sea en el Padre y en su hijo Jesucristo.

4. Y esto os escribimos para que vuestro gozo sea completo.

5. Este es pues el mensaje que hemos oído de él y que os anunciamos,

que Dios es luz y en Él oscuridad no hay.

6. Si decimos que estamos en comunión con Él y caminamos a ciegas,

mentimos y no estamos en comunión.

7. Si pues en la luz caminamos como él está en la luz, estamos en unión unos con otros

y la sangre de Jesús su Hijo nos limpia de todos los pecados.

8. Si dijéramos que ni un pecado tenemos,

nos engañamos a nosotros mismos y la verdad en nosotros no estaría.

9. Si confesamos nuestros pecados,

    fiel y justo es, para borrar nuestros pecados y purificarnos de toda ofensa.

10. Si dijéramos que no hemos pecado, le hacemos mentiroso y su palabra no cumplimos.

1 Juan 2.

1. Hijitos míos, os escribo esto para que no pequéis.

Y si alguno peca, abogado tenemos ante el Padre, Jesucristo el Justo.

2. Y esta expiación es sobre nuestros pecados,

    no sobre los nuestros sino sobre los de todo el mundo.

2. Y en esto conocemos que le hemos conocido, si guardamos sus mandamientos bien.

3. El que dice que le conoce, y no guarda sus mandamientos, cosas falsas dice, y en él la verdad no está.

4. El que cuida de la Esencia, el amor de Dios ha llegado a ser realidad en él.

En esto conocemos que estamos en Él.

5. El que dice que permanece en él tiene que igual que él anduvo y también él caminar así.

6. Queridos, no os escribo un encargo nuevo, sino un encargo antiguo

que tenéis desde los inicios. El encargo antiguo es la Esencia.

7. A su vez os escribo un encargo nuevo, que es realidad en él y en vosotros,

que la oscuridad pasa y la Luz se hace visible enseguida.

8.    El que dice ser testigo de la Luz y odia a su hermano está todavía en la oscuridad.

9. El que ama a su hermano permanece en la luz, y de escándalo no dará motivos.

10. El que odia a su hermano camina en la oscuridad,

y no sabe a dónde camina, porque la oscuridad ha cegado sus ojos.

11. Os he escrito, hijitos, porque se os han perdonado los pecados a causa de su nombre.

12. Os he escrito a vosotros, padres, porque habéis conocido al del origen.

      Os he escrito a vosotros, jóvenes, porque habéis vencido al mal.

      Os escribo, hijitos, porque habéis conocido al Padre.

13. Os he escrito a vosotros, padres, porque habéis conocido al del origen.

      Os he escrito a vosotros, jóvenes, porque la Esencia divina está en vosotros

y habéis vencido al mal.

14. No deseéis el mundo ni las cosas del mundo.

      Si alguno desea el mundo, no está en él el amor del Padre.

15. Que todo lo del mundo, como el deseo de la carne y el deseo de la vista

y el orgullo de la vida no es del Padre, sino del mundo.

16. Y se desvanecen el mundo y sus deseos todos.

En cambio el que hace la voluntad de Dios permanece en lo eterno.

17. Hijitos, en la hora final estamos, y tal como oísteis llega el Anticristo,

y ahora muchos Anticristos han venido aquí.

      Por eso sabemos que es la hora última.

 

        Analicemos las cuñas una a una.

        Cuña primera. Versículos 3 y 4 del capítulo primero. Osio lee en el primer versículo del capítulo 2, "os escribo para que ...". Y él incluye en el versículo 4 del capítulo 1, "esto os escribimos para que ...". Esto es, la característica de que copia una frase ya escrita en el texto rojo y la antepone, para que se lea antes lo suyo que lo original.

        Otra característica ya mencionada tiempo atrás, las partículas que inician las cuñas son frecuentemente conjunciones copulativas "y", que en griego son "kai". Es un recurso fácil, la manera más sencilla de proseguir un texto ya existente. Pero que confirma el hecho si otros factores nos detectan que eso es un añadido.

        Segunda cuña. Versículo 9, aún en el capítulo primero. Aquí Osio cae en una de las trampas con las que Eusebio ha plagado el texto rojo. Inserta una cuña entre dos versículos con idéntico inicio y estructura. No se percata Osio de que las dos frases entre las que introduce su cuña comienzan con la misa frase, "si dijéramos que ...". Pero no es sólo este inicio. He colocado los versículos de modo que sea más evidente su estructura. Los dos versículos en rojo se componen de tres frases, en las que el sujeto es siempre nosotros. No sucede lo mismo con la cuña que Osio aporta. Que 9 es cuña extraña y posterior es algo evidente hasta para un aprendiz de filólogo.

        Tercera cuña. Capítulo 2, versículo 2. Esta cuña comienza por la copulativa "kai". Y ciertamente, tiene poco sentido. Muy en breve hablaremos de las muletillas que todas ellas contienen.

        Cuarta cuña, dentro del texto primitivo, versículo 13. Se inspira en lo ya escrito, no aporta nada. Simplemente, se la puso ahí, 10 versículos después de la anterior interrupción.

       Quinta cuña, al final del texto presentado. Otra cuña con escaso sentido. Osio se ve impulsado a terminar un argumento, el de que estamos en los últimos tiempos, sin darse cuenta de que el inicio del versículo ya se ha dado tal cosa por sentado.

        He subrayado y puesto en negrita las muletillas que se vienen arrastrando en los textos cristianos primitivos y se observa que la densidad es especialmente alta en las cuñas de Osio. Porque, mantengo, el motor de las ideas que se expresan con tales muletillas era mucho más Osio que Eusebio. Para mí que las ideas son las siguientes.

        Pecados, para sojuzgar al personal.

        Fe y ser fiel, para provocar la aceptación del engaño.

        Hora última, para meter miedo y sojuzgar al personal.

        Las intenciones no pueden estar más claras. Para el que quiera ver, claro. Téngase en cuenta que Eusebio no escribe lo que quiere, sino lo que está previamente acordado. Por eso, en el texto en rojo hay también muletillas, claro está. Lo interesante es captar en qué aspectos juzga conveniente insistir el autor azul. Qué temas le parece que no están tratados con suficiente fuerza en el texto rojo y él debe remachar. Y ya se ve.

        Siendo como son cuñas posteriores, es evidente que no van a alterar la estructura de las firmas en las frases, que existían antes que ellas y que siguen tan pimpantes cuando les cae encima el pequeño chaparrón azul. Así queda la cosa.

 

Firmas en las frases.

1 Juan 1.

1. o hn ap archs(,) o akhkoamen. 9

    o ewrakamen tois ofqalmois hmwn, 13

    o eqeasameqa kai ai ceires hmwn eyhlafhsan, 8

    peri tou logou ths zwhs, 11

2. kai h zwh efanerwqh, 11

    kai ewrakamen kai marturoumen kai apaggellomen umin thn zwhn thn aiwnion, 12

    htis hn pros ton patera kai efanerwqh hmin, 12

3. o ewrakamen kai akhkoamen(,) apaggellomen kai umin, 8

    ina kai umeis koinwnian echte meq hmwn. 10

    kai h koinwnia de h hmetera meta tou Patros kai meta tou uiou autou Ihsou Cristou.

4. kai tauta grafomen umin ina h cara hmwn h peplhrwmenh.

5. kai auth estin h epaggelia hn akhkoamen ap autou kai anaggellomen umin, 9

oti o qeos fws estin kai skotia en autw ouk estin uodemia    11

6. ean eipwmen oti koinwnian ecomen met autou kai en tw skotei peripatwmen,    12

yeudomeqa kai ou poioumen thn alhqeian.    14

7. ean de en tw fwti peripatwmen ws autos estin en tw fwti,    15

koinwnian ecomen met allhlwn,    11

    kai to aima Ihsou Cristou tou uiou autou kaqarizei hmas apo pashs amartias. 12

8. ean eipwmen oti amartian ouk ecomen, 13

    eautous planwmen kai h alhqeia ouk estin en hmin. 13

9. ean omologwmen tas amartias hmwn, pistos estin kai dikaios,

ina afh hmin tas amartias kai kaqarish hmas apo pashs adikias.

10. ean eipwmen oti ouc hmarthkamen, 14

      yeusthn poioumen auton kai o logos autou ouk estin en hmin. 15

1 Juan 2.

1. teknia mou, tauta grafw umin ina mh amarthte.   12

kai ean tis amarth, paraklhton ecomen pros ton patera(,) Ihsoun Criston dikaion.    9

2. kai autos ilasmos estin peri twn amartiwn hmwn, ou peri twn hmeterwn de monon alla kai peri olou tou kosmou.

3. kai en toutw ginwskomen oti egnwkamen auton,    8

ean tas entolas autou thrwmen.   11

4. o legwn egnwka auton(,)kai tas entolas autou mh thrwn(,) yeusths estin,   9

kai en toutw h alhqeia ouk estin.    4

5. os d an thrh autou ton logon, alhqws en toutw h agaph tou qeou

teteleiwtai. en toutw ginwskomen oti en autw esmen.

6. o legwn en autw menein ofeilei kaqws ekeinos periepathsen,

kai autos outws peripatein.

7. adelfoi ,ouk entolhn kainhn grafw umin, all entolhn palaian hn eicete

ap archs. h entolh h palaia estin o logos on hkousate.

8. palin entolhn kainhn grafw umin, o estin alhqes en autw kai en umin,

oti h skotia paragetai kai to fws to alhqinon hdh fainei.

9. o legwn en tw fwti einai kai ton adelfon autou miswn

en th skotia estin ews arti.

10. o agapwn ton adelfon autou en tw fwti menei(,) kai skandalon en autw ouk estin.   7

11. o de miswn ton adelfon autou en th skotia estin kai en th skotia

peripatei, kai ouk oiden pou upagei,

oti h skotia etuflwsen tous ofqalmous autou.

12. grafw umin, teknia, oti afewntai umin ai amartiai dia to onoma autou.    7

13. grafw umin, pateres, oti egnwkate ton ap archs.

grafw umin, neaniskoi, oti nenikhkate ton ponhron.

        grafw umin, paidia, oti egnwkate ton patera.

14. egraya umin, pateres, oti egnwkate ton ap archs.

egraya umin, neaniskoi, oti iscuroi este kai o logos tou qeou en umin

menei kai nenikhkate ton ponhron.

15. mh agapate ton kosmon mhde ta en tw kosmw.

ean tis agapa ton kosmon, ouk estin h agaph tou patros en autw.

16. oti pan to en tw kosmw, h epiqumia twn ofqalmwn

kai h epiqumia ths sarkos kai h alazoneia tou biou,

ouk estin ek tou patros, all ek tou kosmou estin.

17. kai o kosmos paragetai kai h epiqumia autou.    2

o de poiwn to qelhma tou qeou menei eis ton aiwna.    2

18. paidia, escath wra estin,    4

kai kaqws hkousate oti o anticristos ercetai(,) kai nun anticristoi polloi gegonasin.    2

      oqen ginwskomen oti escath wra estin.

 

        Ni siquiera hace falta acudir a la traducción para percibir un detalle interesante. Con la composición que tienen las firmas en las frases, hay dos dificultades para que un programa informático pueda encontrar las firmas en las frases. Note el lector que todas las firmas en las frases menos dos han quedado cortadas por alguna circunstancia. Bien por las cuñas azules, bien por el texto primitivo en negro.

        Y aún hay que superar el obstáculo de la proliferación de comas, para llegar a la disposición que aquí he mostrado. Quiere esto decir que para llegar a esta disposición y poder buscar las firmas en las frases, hay que saber qué comas aceptar y qué comas eliminar. Y eso sólo se conoce cuando se consiguen las firmas en las frases. Luego ... Por eso mi impresión de que las firmas en las frases nunca podrán ser halladas mediante un programa informático.

 

Traducción que conserva todas las firmas.

1 Juan 1.

1. Lo que era desde el principio(,) lo que hemos oído,

    lo que hemos visto con nuestros ojos,

    y entendimos sobre la palabra de vida

    y lo que tocaron nuestras manos,

2. y la vida se manifestó,

    y porque la contemplamos os damos testimonio y os anunciamos la vida eterna,

    la que era propia del Padre y se nos dio.

3. Lo que hemos visto y oído(,) os lo anunciamos asimismo,

    para que así vosotros y nosotros tengamos una fe común.

    Y que esa fe nuestra sea en el Padre y en su hijo Jesucristo.

4. Y esto os escribimos para que vuestro gozo sea completo.

5. Este es pues el mensaje que hemos oído de él y que os anunciamos,

que Dios es luz y en Él oscuridad no hay.

6. Si decimos que estamos en comunión con Él y caminamos a ciegas,

mentimos y no estamos en comunión.

7. Si pues en la luz caminamos como él está en la luz,

estamos en unión unos con otros

    y la sangre de Jesús su Hijo nos limpia de todos los pecados.

8. Si dijéramos que ni un pecado tenemos,

    nos engañamos a nosotros mismos y la verdad en nosotros no estaría.

9. Si confesamos nuestros pecados, fiel y justo es,

    para borrar nuestros pecados y purificarnos de toda ofensa.

10. Si dijéramos que no hemos pecado,

      le hacemos mentiroso y su palabra no cumplimos.

1 Juan 2.

1. Hijitos míos, os escribo esto para que no pequéis.

Y si alguno peca(,) abogado tenemos ante el Padre(,) Jesucristo el Justo.

2. Y esta expiación es sobre nuestros pecados, no sobre los nuestros sino sobre los de todo el mundo.

3. Y en esto conocemos que le hemos conocido,

si guardamos sus mandamientos bien.

4. El que dice que le conoce(,) y no guarda sus mandamientos(,) cosas falsas dice,

y en él la verdad no está.

5. El que cuida de la Esencia, el amor de Dios ha llegado a ser realidad en él.

En esto conocemos que estamos en Él.

6. El que dice que permanece en él tiene que igual que él anduvo y también él caminar así.

7. Queridos, no os escribo un encargo nuevo, sino un encargo antiguo

que tenéis desde los inicios. El encargo antiguo es la Esencia.

8. A su vez os escribo un encargo nuevo, que es realidad en él y en vosotros,

que la oscuridad pasa y la Luz se hace visible enseguida.

9.    El que dice ser testigo de la Luz y odia a su hermano está todavía en la oscuridad.

10. El que ama a su hermano permanece en la luz(,) y de escándalo no dará motivos.

11. El que odia a su hermano camina en la oscuridad, y no sabe a dónde camina,

porque la oscuridad ha cegado sus ojos.

12. Os he escrito, hijitos, porque se os han perdonado los pecados a causa de su nombre.

13. Os he escrito a vosotros, padres, porque habéis conocido al del origen.

Os he escrito a vosotros, jóvenes, porque habéis vencido al mal.

      Os escribo, hijitos porque habéis conocido al padre.

14. Os he escrito a vosotros, padres, porque habéis conocido al del origen.

Os he escrito a vosotros, jóvenes, porque la Esencia divina está en vosotros y habéis vencido al mal.

15. No deseéis el mundo ni las cosas del mundo.

Si alguno desea el mundo, no está en él el amor del Padre.

16. Que todo lo del mundo, como el deseo de la carne y el deseo de la vista

y el orgullo de la vida no es del Padre, sino del mundo.

17. Y se desvanecen el mundo y sus deseos todos.

En cambio el que hace la voluntad de Dios permanece en lo eterno.

18. Hijitos, en la hora final estamos,

y tal como oísteis llega el Anticristo(,) y ahora muchos Anticristos han venido aquí.

      Por eso sabemos que es la hora última.

 

        Veamos ahora las firmas en los versículos. Compruébelo el lector: Ni una sola firma resiste la tijera que suponen las cuñas azules. De ahí que mi impresión sobre la razón de tales cuñas se inclina cada vez más a considerar que su objetivo era, precisamente, romper posibles acrósticos que se sabía podían formarse en un texto. En una palabra, estamos siendo testigos de una lucha de poder a poder. Y eso tiene su consecuencia de cara a la búsqueda con medios modernos.

        A pesar de que he mostrado que el texto de Sabiduría primitivo, ahora en negro, tiene dos cadenas que lo recorren de cabo a rabo; que el texto rojo tiene asimismo dos cadenas que lo recorren de cabo a rabo, cuando se mezclan entre sí y, para colmo, se superpone a la mezcla el rosario de cuñas azules, el conjunto, tomado como un todo, no presenta firmas a la vista. No ya en cadena, sino ni tan siquiera aisladas. Las firmas sólo aparecen con toda claridad y contundencia cuando uno es capaz de separar las tres etapas redaccionales del heterogéneo conjunto.

        Para resumir, si aplicamos un programa de búsqueda de firmas al texto que tenemos ante nosotros, sólo encontrará las que forme el azar, en virtud de la teoría de probabilidades. Hay firmas en cantidad, todas ellas dentro de la etapa de redacción en que vieron la luz. Pero no en el conjunto. Por eso, cuantos han aplicado programas para hallar firmas en el NT sólo han hallado las que forma el azar. Porque las que formó un ser humano inteligente a más no poder están reservadas para que las encuentren sólo seres humanos ...

 

Fernando Conde Torrens es autor de "Simón, opera magna", "El Grupo de Jerusalén", "La Salud" y una serie de artículos sobre el mundo de las ideas. En www.sofiaoriginals.com expone los resultados de sus investigaciones sobre la eterna búsqueda del ser humano. En http://simonoperamagna.blogs.com hay comentarios y ampliaciones sobre este libro.